เปิดแผน ‘ภูเก็ตท้องถิ่นพิเศษ’ เมืองท่องเที่ยวอันดับหนึ่งขอจัดการตนเอง

การกระจายอำนาจการปกครองจากส่วนกลางสู่ท้องถิ่นเป็นหนึ่งในกระบวนการสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างประชาธิปไตย เพิ่มประสิทธิภาพการบริการสาธารณะ และตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างเฉพาะเจาะจง หนึ่งในกลไกสำคัญของกระบวนการนี้คือ “การปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ” ซึ่งเป็นโครงสร้างการบริหารท้องถิ่นที่ได้รับการออกแบบมาเฉพาะ เพื่อรองรับบริบทที่มีความพิเศษ เช่น เมืองใหญ่ เมืองท่องเที่ยว หรือพื้นที่ชายแดนที่มีความอ่อนไหวทางยุทธศาสตร์

ความหมายและหลักการของการปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ การปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ หมายถึง การจัดโครงสร้างการบริหารราชการส่วนท้องถิ่นที่มีความแตกต่างจากรูปแบบทั่วไป (เช่น อบต. เทศบาล หรือ อบจ.) โดยมีจุดเด่นอยู่ที่ การมีอำนาจในการบริหารและจัดเก็บภาษีในระดับที่สูงขึ้น มีโครงสร้างการบริหารที่หลากหลายและยืดหยุ่น มีกฎหมายเฉพาะที่รองรับ การเลือกตั้งผู้บริหารโดยตรงจาก ประชาชน การกำกับดูแลจากภาครัฐที่มีความสมดุล

ตัวอย่างของพื้นที่ที่ใช้การปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ 1. กรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร (กทม.) เป็นเขตการปกครองพิเศษแห่งแรกของประเทศไทย โดยมีกฎหมายเฉพาะคือ “พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2528” ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครมาจากการเลือกตั้งโดยตรง มีสภากรุงเทพมหานครเป็นฝ่ายนิติบัญญั